‘Nuit Debout’ minder onschuldig dan gedacht

Civis Mundi Digitaal #37

door Jan de Boer

Het leek zo onschuldig, al die linkse - ook extreem-linkse -  en altijd blanke dertigers en veertigers, verreweg de meesten in zeer goede doen , die op de ‘Place de République in Parijs’ de avonden doorbrengen met het op voet van gelijkheid uitwisselen van gedachten over macht, gelijkheid en democratie. Gedachtenuitwisseling in totale horizontaliteit zonder woordvoerders, leiders, zonder hiërachie, wel veel commissies, en zonder iets te eisen. Toch merkwaardig om te denken dat het mogelijk is om politiek te bedrijven zonder iets te eisen. Men wisselt gedachten uit om een nieuwe grondwet te schrijven. Je vindt er velen die hun eigen bijzondere belangen zien als de universele belangen. Je vindt er niemand uit de misprezen ‘banlieus’ buitenwijken...

Nuit Debout is analoog aan bewegingen sinds 2011 als de  ‘Arabische lente’, de ‘indignés’ in  Spanje, aan Occupy in Engeland en de Verenigde Staten, maar ook in Brazilië, in Hongkong en in 2013 in Turkije , met ieder zijn eigen kleur: horizontale bewegingen met vrijheid van spreken om globaal het functioneren van de samenleving  te overdenken. Internet speelt daarbij ook een belangrijke rol. In een tweede fase hebben deze horizontale bewegingen in veel landen een zeer sterke politieke impact zoals de uit de ‘indignés’ voorgekomen politieke partij Podemos in Spanje, wat vaak ook in Spanje de nodige spanningen tussen horizontaliteit en verticaliteit oplevert. Of via de invloed van militanten binnen gevestigde politieke partijen zoals in Engeland waar daardoor in Labour Jeremy Corbijn aan de macht kwam of bij de opkomst van Bernie Sanders bij de voorverkiezingen bij de Democraten in de Verenigde Staten.

 

Toekomst van deze horizontale bewegingen

Wat de toekomst van deze horizontale bewegingen betreft, is het moeilijk een prognose te geven en dat geldt zeker ook voor Nuit Debout in Frankrijk. De beweging telt een 2000 aanhangers in Parijs en nog een handvol in een paar andere steden. Het aantal aanhangers neemt zeker niet toe.

Het probleem van Nuit Debout is ook dat zo’n beweging van links, met een revolutionaire utopie, uiteindelijk altijd veroverd wordt door extreem-links en dan ondergeschikt wordt gemaakt aan een project van extreem-links. In dat kader is de afwezigheid van elke macht, de weigering om een leider te hebben uit naam van de gelijkheid van de aanhangers, gezichtsbedrog dat een heel wat minder sympathiek en minder vreedzaam doel verbergt.

De uiterst extreem-linkse stichters van Nuit Debout zijn François Ruffin, succesvol cineast van ‘Merci patron’ en de econoom Frédéric  Lordon. De laatste theoretiseert erg gekunsteld. over de totale afwezigheid van welke richting Nuit Debout uit zou moeten gaan. Daarmee probeert hij de werkelijke strategie van de beweging te camoufleren: het provoceren van een algemene staking in heel Frankrijk en daarmee het begin van een project van een vernietiging van de staat en zijn instituties. Hoe slechter de zaken gaan, hoe groter een heilzame bevrijding oftewel "La France doit se bloquer pour ieux se débloquer" De oud activist van de jaren 68 zegt daarover: "Ik weet met absolute zekerheid uit eigen ervaring, dat wanneer de beweging geen ricchting heeft, dat dat gewoon niet waar is en manipulatie is. De stichters van Nuit Debout zijn tegen ’elke richting van de beweging’ om beter de ‘goede’ richting te bewaren. Frédéric Lordon is dan ook tegen elke vorm van een verandering van Nuit Debout in een politieke Partij: "Podemos met zijn leider Pablo Iglesias... voor mij absoluut geen voorbeeld. Het is gewoon een politieke partij van de oude stempel geworden . Zeer teleurstellend ". Dat in tegenstelling tot de bekende econoom Piketty, die Podemos ziet als één van de meest belovende democratische vormen van de 21ste eeuw. Natuurlijk wordt deze mening niet gedeeld door alle aanhangers van Nuit Debout .

De stichters en hun medestanders afkomstig uit een veelheid van kleine extreem-linkse groepen en groepjes, zijn daarom bezig voor zover mogelijk al hun tegenstanders in de beweging te elimineren. Het hardhandig verjagen van de bekende rechtse filosoof Finkelkraut die niet het woord wilde voeren maar een sessie van Nuit Debout wilde meemaken, is meer dan een symptoom  hiervan. Het tekent de beweging steeds meer als een ’’toren van Babel" waar geen enkele  ethiek van  discussie meer bestaat.

De stichters hebben wel in de gaten dat zonder medewerking van onder meer de vakbonden hun streven naar die algemene staking niet te realiseren is. Daarom kwam als een soort godsgeschenk de

nieuwe krakkemikkige Wet Arbeid uit de hemel vallen, die noch links, noch rechts bevalt en die deze week met voorbijgaan aan een democratische procedure in het parlement bij presidentieel decreet is afgekondigd.

De volgende week - dit artikel dateert van de Pinksterdagen - belooft zeer geagiteerd te verlopen, geagiteerder dan de afgelopen weken. De vakbonden ook van studenten hebben gekozen voor grote stakingen en grote  manifestaties waaraan ook in Parijs Nuit Debout deelneemt, die  maar al te vaak in zeer geweldddadige acties eindigen, mede dank zij de ‘casseurs’: anonieme met bivakmutsen gecamoufleerde jongeren die plunderen, auto’s in brand steken, de politie met stenen en molotovs te lijf gaat. Met een regering die niet laks wil schijnen, vermoeide politie-agenten, de  harde lijn van de vakbonden, wanhopige aanhangers van links, gemotiveerde extreem-linkse  splinterpartijen en‘casseurs’ is er sprake van een zeer explosieve cocktail.

Wat gaat er na volgende week gebeuren? Zeker is dat de protesten tegen de Wet Arbeid nog wel even aanhouden, maar ongetwijfeld zullen ze eens afzwakken en daarmee ook de toekomst van

Nuit Debout.

                                                                                 

Literatuur: een groot aantal nummers van Le Monde, Le Nouvel Observateur en Marianne.