Een twijfelachtige oplossing voor de uitstoot van CO2

Civis Mundi Digitaal #38

door Jan de Boer

De exploitatie van fossiele brandstoffen als olie en steenkool brengt een enorme hoeveelheid CO2 in de atmosfeer die de opwarming van de aarde met onder meer desastreuse klimaatveranderingen met zich mee brengt. Eén van de  gepropageerde oplossingen voor dit probleem is ’het vangen en opslaan van CO2’ De laatste uitvinding in dit kader is het injecteren van de CO2 in rotsgesteente. Wetenschappers  publiceerden onlangs in het blad ’Science’ een studie die aantoont hoe CO2 in rotsgesteente omgetoverd kan worden. De studie gedurende meer dan tien jaar gerealiseerd in IJsland beschrijft het opvangen van door een fabriek uitgestoten CO2, deze op te lossen in water om dat vervolgens te injecteren in de aardkorst daarbij gebruikmakend van vroegere boorgaten. In 2012 hebben de onderzoekers zo 225 ton in water opgelost CO2 inde aardkorst geinjecteeerd. In een parallel boorgat plaatsten ze sensoren om het gedrag van dit gasachtige water te bestuderen. Twee jaar later konden ze constateren dat het mengsel zich veranderd had in kalk-rotsgesteente.

Een natuurlijk proces dat in normale omstandigheden honderden jaren in beslag neemt. De studie toont aan dat dit proces versneld kan worden en dan  niet meer dan twee jaar duurt. De versnelling van dit proces houdt in, dat de CO2 wordt geinjecteerd in basaltachtig rotsgesteente dat zeer rijk is aan mineralen als calcium en ijzer. Als deze mineralen in contact komen met het met CO2 verrijkte water, provoceren ze een chemische reactie waarbij het koolstof neerslaat en in solide rotsgesteente verandert. De CO2 blijft zo gedurende honderdduizenden jaren gevangen.

Deze techniek heeft onomstotelijk duidelijke voordelen boven andere methoden om CO2 te vangen en op te slaan. Gewoonlijk gebeurt dat door de CO2 in gasvorm in lekvrije onderaardse ruimten op te slaan waar de mineraalvorming in enkele honderden jaren gerealiseerd wordt. Een niet gering en ook niet ondenkbaar probleem daarbij is, dat wanneer in deze lekvrije onderaardse ruimten een scheur ontstaat, het gas naar boven kan komen en zo een ecologische ramp kan veroorzaken.

Op dit moment wordt zo per jaar 1 miljoen ton CO2 gevangen en  opgeslagen in onderaardse lekvrije ruimten, veel te weinig om werkelijke invloed  op de opwarming van de aarde te kunnen uitoefenen. In dat kader  zou deze technologie op zeer grote schaal toegepast moeten worden.

Internationale experts zijn van oordeel dat de in de studie geintroduceerde nieuwe techniek hooguit een stap is naar een algemene oplossing voor het probleem van het vangen en opslaan van CO2. Er zijn daarvoor nog tal van technische problemen op te lossen die mijns inziens op mondiale schaal onoplosbaar zijn zoals het benodigde water voor deze techniek. Het water kan niet meer dan 5 procent CO2 bevatten. Om 225 ton CO2 te injecteren moet dus twintig keer zoveel water gebruikt worden, anders gezegd 4500 ton. Rekening houdend met de hoeveelheid in de lucht uitgestoten CO2 zouden per jaar volgens deze methode 20 miljard injecties plaats moeten vinden om werkelijk invloed op de verdere opwarming van de aarde te hebben. Dat gegeven rijmt absoluut niet met de hiervoor beschikbare geringe hoeveelheid water, dat toch al meer en meer een kostbaar iets is en een geweldige bron van spanning, zelfs oorlogen  is tussen landen en volkeren.

Daarbij komt ook nog dat basaltachtige gesteenten niet meer dan 10 procent van de aardkorst vormen. Veel te weinig om meer dan een uiterst klein deel van de atmosferische CO2 te injecteren.

Bovendien veroorzaakt de bij deze methode uiterst snelle mineralisering een verdichting van het gesteente die het waterdicht maakt. Het injecteren moet dan ook onder steeds meer druk gebeuren, wat bij injecties op grote schaal kan leiden tot aardbevingen.

Duidelijk mag zijn dat veel te vroeg gejuicht wordt bij een idee of een studie om broeikasgassen waaronder CO2 onschadelijk te maken en zo de opwarming van de aarde met desastreuse klimaatveranderingen tegen te gaan. Bij ieder tot dusverre geopperd idee en voorstel vergeet men maar al te graag de vele haken en ogen die er aan gekoppeld zijn. Ontijdig optimisme dus.

Het beste algemene voorstel tot dusverre is in plaats van door te borduren op fossiele brandstoffen  het onderzoek naar en ontwikkelen van nieuwe technologieën voor duurzame energie en een minder gebruik van energie, waarvoor helaas nationaal en internationaal veel te weinig overheidsgeld beschikbaar wordt gesteld. Doorgaan op de oude weg waarmee we druk bezig zijn betekent dat in het kader van de opwarming van de aarde de wal het schip niet meer kan keren en onze mondiale samenleving schipbreuk lijdt.