Ecologische rampspoed: luchtvervuiling

Civis Mundi Digitaal #71

door Jan de Boer

In een lijvig rapport van 180 pagina’s heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor de eerste keer alle wetenschappelijke kennis bij één gebracht over een groot veel te vaak genegeerd risico: de bijzondere kwetsbaarheid van kinderen wat betreft de funeste gevolgen van luchtvervuiling. Het rapport werd gepubliceerd op de vooravond van de mondiale conferentie over luchtvervuiling die van 30 oktober - 1 november in Geneve werd gehouden. Doodt de luchtvervuiling jaarlijks 7 miljoen mensen op onze planeet, dat is meer dan het gezamenlijke aantal sterfgevallen door aids (1,1 miljoen) tuberculose (1,4 miljoen), suikerziekte (1,6 miljoen) en van verkeersongelukken (1,3 miljoen). Daarmee is luchtvervuiling het grootste milieugevaar voor onze gezondheid. Volgens de WHO is luchtvervuiling direct na tabak de tweede doodsoorzaak mondiaal gezien.

 

Jaarlijks sterven 600.000 kinderen aan een infectie aan de luchtwegen omdat zij leven in een buiten-omgeving die verzadigd is met fijne deeltjes veroorzaakt door autoverkeer, industriële activiteiten, landbouw- en veeteelt, afvalverbranding, etc. maar ook door luchtvervuiling binnenshuis. Ongeveer 93 procent van de kinderen halen adem in een zodanig vervuilde lucht dat zij een heel groot risico lopen wat betreft hun gezondheid en ontwikkeling. Kinderen zijn kwetsbaarder voor luchtvervuiling dan volwassenen. De volgende drie oorzaken daarvoor zijn: de ademhaling van kinderen is vlugger dan die van volwassenen met als gevolg dat ze ook meer vervuilde deeltjes in de luchtwegen krijgen, ze zijn een stuk kleiner dan volwassenen en zo dichter bij de grond waar de concentratie van vervuiling (bijvoorbeeld uitlaatgassen) het hoogst is, in hun eerste jaren blijven de kinderen vaker binnenshuis in een vaak besmette omgeving. Deze luchtvervuiling veroorzaakt een vergroot risico op vroeggeboorten, op doodgeboren kinderen en te lichte baby’s. De blootstelling van kinderen in een prenataal stadium en in hun eerste levensjaren aan luchtvervuiling maakt hun vatbaar voor longziekten en hartkwalen als ze volwassen zijn.

De WHO roept nu de regeringen op om stevige maatregelen te nemen tegen luchtvervuiling en te investeren in alternatieven voor fossiele brandstoffen met name in de industrie, het vervoer en in de energiesector. Zij beveelt ook het bouwen van scholen en het aanleggen van sportvelden aan ver verwijderd van fabrieken of drukke verkeersaders.

 

De oorzaak van al deze luchtvervuilings-ellende is dezelfde als die van de opwarming van de aarde met zijn catastrofale klimatologische ontwikkelingen: onze op oneindige groei en productiegeweld gebaseerde economie en het daarmee samenhangende consumentengedrag. Om hier tot de hoognodige actie over te gaan stuiten we meteen op een grote moeilijkheid. In tegenstelling tot de opwarming van de aarde en de daardoor veroorzaakte klimatologische ontwikkelingen, is er geen enkel verdrag van de Verenigde Naties die luchtvervuiling inkadert. Steeds weer moet er daarom eindeloos over teksten onderhandeld worden met als resultaat dat ze ondanks fraaie woorden en verklaringen totaal nietszeggend en vrijblijvend zijn. Ik denk dat dat ook nu weer het geval op deze conferentie zal zijn.

Wellicht is het beste dat gestreefd wordt naar zoveel mogelijke vrijwillige engagementen van landen en steden met een verificatie van deze engagementen door de WHO om zo via een zekere wedijver, uiteindelijk een mondiale doeltreffende actie tegen luchtvervuiling te creëren.