Franse hold-up op de sociale zekerheid

Civis Mundi Digitaal #80

door Lode Goukens

De EU en Nederland liggen overhoop. Het probleem is dat bepaalde landen graag hun werklozen door andere lidstaten zouden zien betalen terwijl ze gewoon in hun thuisland zitten. De EU wou Frankrijk, Polen enzovoort dat plezier doen, maar dat was buiten de gierige Hollanders gerekend. Of toch niet?

Eigenlijk wil de EU gewoon haar regeltjes tweaken, maar ze trokken dus het scheel van een beerput. De Roemeense voorzitter van de Raad wil natuurlijk voor het einde van zijn zes maanden termijn een akkoord. De Oost-Europeanen zagen in deze deal een afrekening voor het feit dat de sociale dumping met zogenaamde “gedetacheerde” werknemers aan banden zou kunnen worden gelegd. Nu kan een spookfirma of brievenbusbedrijf uit Roemenië zomaar Roemeense vrachtwagenchauffeurs dag-in-dag-uit door de Benelux laten rijden voor hongerlonen en vooral zeer beperkte sociale bijdragen. Op die manier drukken ze de prijs dusver dat de hele transport-sector de oneerlijke concurrentie voelt. Los van het rijdgedrag van de container-cowboys.

Het principe in de Benelux is dat wie hier werkt de lonen van hier hoort te krijgen, maar de sociale afdrachten bleek een ander verhaal. De lonen in het land van de prestaties zouden al gelijk moeten worden in de toekomst, maar de sociale bijdrage blijft die van het land van ingezetene. Nu komt daar dus de uitkeringsdiscussie voor wie als EU-burger in een andere lidstaat woonde en werkte bij. Sommige Westerse landen maakten hun rekening en nu kiest Frankrijk vrolijk de kant van de Oostblokkers. Een compromis zal sowieso de Benelux-landen veel tot heel veel geld kosten.

Het klinkt logisch dat waar je sociale bijdragen betaalt dat je daar een vermogen of een tegoed opbouwt. Of beter gezegd een recht opbouwt. Dus wie in Nederland of België voor zijn pensioen afdraagt, hoort later van die landen een pensioen te ontvangen. Dus waarom zou dat ook niet met werkloosheidsuitkeringen kunnen? De regel is nochtans dat een werkloze zich in zijn woonplaats bij de uitkeringsinstelling inschrijft. Dus dat het thuisland de werkloosheidsuitkering betaalt. Hoewel het dus logisch is dat een werkloze rechten zou kunnen putten in het land waar hij werkte zonder te wonen is de regel dus dat de lidstaten solidair zijn en ieder voor eigen deur veegt. Werkloosheid is met anere woorden een status die betrekking heeft op de woonplaats. Wie thuis geen werk vindt, kan immers elders in de EU gaan wonen waar wel werk is (remember the Brexit omwille van tienduizenden Oostblokkers). In de normaalste der werelden zou de balans vanzelf in evenwicht zijn. Doch de EU is niet de normaalste der werelden. In de EU bestaat dus die sociale dumping waarbij werknemers die in de ene lidstaat wonen voor lagere loonkosten in de andere gaan werken. Vaak volkomen legaal. Nu wil de EU dus de deur open zetten dat die arbeidsmarktverstoorders dus werkloos thuis mogen gaan zitten op kosten van andere lidstaten. Misbruiken kondigen zich uiteraard al aan.

Een ander gek idee is dat wie werkloos is naar een andere lidstaat zou mogen verhuizen en daar gewoon zijn uitkering van de vorige lidstaat zou mogen blijven trekken. De Raad wou dit een kwartaal toelaten, het Europese Parlement zelfs zes maanden. Het spreekt voor zich dat het hele idee niet uitsluit dat iemand die de minimum tijd werkte om werkloosheidsuitkering in België te trekken, dus na zijn afvloeiing of ontslag naar de Zwarte Zee in Roemenië trekt en daar voor de rest van zijn leven op een Belgische werkloosheidsuitkering kan op het strand gaan liggen, aangezien de Belgische dop niet beperkt is in tijd. De Nederlandse regering toonde Politico een discussietekst dat die lui nauwelijks nog werk vinden. 0,5% zou nog een baan vinden. Politici en statistieken het is nooit een goede combinatie, maar in Nederland zou 46% dus na drie maanden een nieuwe baan hebben en 67 % na een half jaar. Eigenlijk zeggen de Nederlanders dus gewoon “ben je betoeterd”.

Nu komt plots de aap uit de mouw. De Franse regering ziet ineens wel brood in de hele nieuwe aanpak, want door het heel draconisch werkloosheidsregime in Frankrijk trekken vele werklozen in de grensstreek ten brode naar buurlanden zoals België om te werken. Alleen al de dertiende maand in bepaalde sectoren levert hen een extra inkomen op van 6% ten opzichte van andere Fransen. Die grensarbeiders krijgen bovendien maar kort een degressieve werkloosheidsuitkering in de hexagoon, terwijl ze in België beroepswerkloze zouden kunnen worden zoals enkele tientallen procenten in Wallonië. Die invoer van inkomen ziet de Franse economie en schatkist wel zitten. In Vlaanderen dat al zucht onder de transfers van de sociale zekerheid van Noord naar Zuid bleef het echter oorverdovend stil, omdat de Belgische excellentie de debatten leidt voor het federale België.