Gedichten over de zin van het leven bij Albert Camus

Civis Mundi Digitaal #99

door Piet Ransijn

 

De zin van het leven                     2020 02 05 Na lezen van Camus

 

De zin om voort te leven

dringt zich op als een gegeven

Voor ons onberedeneerd gevoel

heeft ons leven zin en doel

 

De zin van verder leven

is geen verstandelijk gegeven

We zijn behept met levensdrangen

die zich uiten in verlangen

 

De drang tot voortbestaan

zet ons aan om door te gaan

en die drang tot verder leven

aan ons nageslacht te geven

 

Als de levensdrang vervaagt

en het einde van het leven daagt

doemt de dood op als de nacht

die geleden leed verzacht

 

Het leven neigt dan onbewust

naar een diepe vrede en naar rust

En het wil zich van onnodig lijden

als het kan het liefst bevrijden

 

Als het leven tot een last wordt

duurt meestal nog maar kort

De dood komt dan als blijde tijding

als ervaring van bevrijding

 

 

Twee zijden van het leven          2020 01 16 Na lezen van Albert Camus

 

De natuur heeft twee zijden

opgetogenheid en lijden

beperking en bevrijding

verbinding en scheiding

 

De natuur kent wetten

die de willekeur beletten

Zij is een vader en moeder

een verwoester en behoeder

 

Van vreugde kan zij zingen

en zij laat zich niet bedwingen

Enerzijds is zij heel zacht

anderzijds vol wilde kracht

 

Die soms heel hard kan zijn

en vol aversie en venijn

Anderzijds vol tederheid

en strelende genegenheid

 

Zoals de zon heel fijn kan schijnen

maar ook ons bijna doet bezwijmen

in de hitte van een hete zomer

waar je niet aan kunt ontkomen

 

Evenmin als aan de winterkilte

met zijn koude doodse stilte

waarin het leven is bevroren

tot de lente wordt geboren

 

Dan komt overal nieuw leven

dat weer nieuwe hoop kan geven

Zo wisselen de kenterende tijden

als de donkere en lichte zijden

 

De immer levende natuur

is nu eens stralend dan weer guur

Ogenschijnlijk in een strijd

van kille kracht met tederheid

 

Die ons het leven geeft

maar ook ons leven neemt

en ons bevrijdt van alle nood

als zij toeslaat met de dood

 

Die alles wat geleefd heeft

in zijn schoot opneemt

en zo ontkoombaar lijden

kan voorkomen als bevrijder

 

 

 

Een tragische held

 

Voor de oorlog ging hij naar Parijs

Zijn derde buitenlandse reis

Hij kwam er als een vreemdeling

en vertrok er later weer als banneling

Toen hij zich tegen de ideeën kantte

van vermeende geestverwanten

 

Albert Camus was een tragische held

Hij keerde zich tegen het brute geweld

De postmoderne wereld vond hij leeg

want de stomme wereld zweeg

op alle levensvragen die hij stelde

over de problemen die hem kwelden

 

In zo’n wereld leven had geen zin

Toch voelde hij nog ergens binnenin

een antwoord tegen beter weten in

Hij voelde hoe het ongerepte leven

onvoorwaardelijk en heel spontaan

een onberedeneerde zin kon geven

aan een schijnbaar leeg bestaan

 

 

Levenskracht en levenszin

 

Hij ervaarde toen opeens spontaan

een diepe levenszin en levensdoel

in een onvoorwaardelijk gevoel

Hoe dan ook, het leven wil niet dood

De ongerepte levenskracht is levensgroot

Zoals de zon die door de mist heen schijnt

die dan geleidelijk geheel verdwijnt

 

Ook al leek het postmoderne leven leeg

in een wereld die in alle talen zweeg

vroeg de levenskracht hem zin te geven

aan een ogenschijnlijk zinloos leven

om daartegen in verzet te komen

want dan gaat het leven stromen

 

Starend in de afgrond van een leeg bestaan

kijken wij daar weinig hoopvol tegenaan

Maar de groeikracht van het ongerepte leven

kan een tintelende zin aan ieder leven geven

Tegen beter weten en verdrukking in

is het leven vol van onberedeneerde zin

 

https://boeddhistischdagblad.nl/boekbespreking/129955-de-vele-gezichten-van-het-geluk

 

Het leven omarmen

 

Als wij ons bestaan omarmen

met al zijn leed en charme

krijgt het leven een bestemming

ook al is er ook beklemming

waar we ons bewust van zijn

Want wat er is, dat mag er zijn

 

Ook aan lijden in het leven

dienen wij een plaats te geven

Het leven kan in al zijn charme

elk gevoel spontaan omarmen

En het leven kan zich tekens helen

door omarming van zijn tegendelen

 

Als alles er een plaats kan krijgen

en wij toch naar vreugde blijven neigen

als ons leven ongeremd kan stromen

worden smetten erin opgenomen

Zelfs de zon heeft zonnevlekken

Zo heeft ieder leven donkere plekken

 

Pijn, verdriet en schaduwzijden

kunnen wij niet helemaal vermijden

Maar het leven groeit er overheen

Het zonlicht schijnt er dwars doorheen

en kan aan het schijnbaar lege leven

vreugde, zin en warmte geven

 

 

Een tragisch leven                          2020 01 30 Over het leven van Albert Camus

Het leven is tragisch

vol met tegenstrijdigheden

problemen en onzekerheden

Maar tegelijk ook magisch

 

Vol met mogelijkheden

in een eeuwig heden

dat niet voorbijgaat

als de ziel het lijf verlaat

 

Levens zijn als golven

die hun weg vervolgen

op de grenzeloze zee

met de eindeloze deining mee

 

Waarin levens verschijnen

opgaan en verdwijnen

In de eindeloze deining

vinden levens hun bevrijding

 

Ons diep beleefde wel en wee

wordt uiteindelijk verzwolgen

door de louterende golven

van de eindeloze zee

 

 

Drie trauma’s van Camus                            2020 02 13

Hij heeft het meest geleden

van drie trauma’s in zijn leven:

De confrontatie met de dood

bracht hem soms in grote nood

 

Bij de ontrouw van een vriend

vond hij dat hij beter had verdiend

De depressies van zijn vrouw

brachten hem het meest in het nauw

 

Deze trauma’s in zijn leven

hebben een weerslag gekregen

in wat hij heeft geschreven

De dreiging van de dood

is in vele werken groot

 

De vriendschap met ideologen

leek soms heel bevlogen

maar eindigde bedrogen

Ideologen kennen geen vrienden*                         *Zie Pater Paneloux in La peste

wel mensen die hen dienden

 

Hun overtuiging is een kruis*                                    *idem

Ze voelen zich het meeste thuis

bij zielsverwante geloofsgenoten

die in hun idealen geloven

 

Ze laten anderen niet altijd vrij:

‘Wie niet voor mij is, is tegen mij’

Dat hebben critici geweten

Er is hen veel verweten

 

Het voelde drukkend in zijn ziel

toen zijn vriendenkring wegviel

Hij werd op die manier verplicht

meer op zichzelf gericht

 

De depressies van zijn vrouw

brachten hem in het nauw

Zijn aanhoudend overspel

heeft haar zeer gekweld

 

Zij wilden geen van beiden

van elkander scheiden

Hun liefde bleef in stand

had telkens weer de overhand

 

Het hart van mensen

kent geen enge grenzen

en heeft voldoende charme

om ook anderen te omarmen

 

 

Zinderend van zin                           2020 04 27

 

Camus heeft veel geschreven

over de zin van het leven

ook al kon hij die niet vatten

liet hij de moed niet zakken

 

Zijn leven zinderde van zin

vanaf het prille begin

Overvloed aan zon en zee

hielpen daaraan mee

 

Maar ook in solidariteit

en in gerechtigheid

vond hij een bestemming

al was er ook beklemming

 

Hij bleef altijd toegewijd

ook al was er veelal strijd

Hij leefde tussen de extremen

Hij kon het ervan nemen

 

En hij leefde ingetogen

Had voor anderen iets over

Enerzijds werd hij geroemd

Anderzijds was hij gedoemd

om veel kritiek te incasseren

 

Men kon niet tolereren

dat hij anders dacht

dan men had verwacht

anders dan opinie-macht

 

Tussen de extremen

van wat mensen menen

gaf hij steeds weer blijk

van een principiële kijk

 

Hij volgde zijn principe

als dingen anders liepen

Gerechtigheid voor ieder mens

was levenlang een diepe wens

 

Als een man uit één stuk

week hij niet voor druk

Hij voelde zich geen held

door onzekerheid gekweld

 

Als een fel en moedig mens

leefde hij altijd intens

Hij gaf om zijn geliefden

met diep gevoelde liefde

 

In zijn vele mooie brieven

uitte hij zich naar believen

Leefde naar zijn diepste wens

en beleefde die intens

 

Wat hij heeft opgescheven

blijft daarom bij velen leven

als een tijdloos document

waarin elke tijd zich weer herkent