Frankrijk: seksueel misbruik in de katholieke kerk

Civis Mundi Digitaal #100

door Jan de Boer

De onafhankelijke Commissie seksueel misbruik in de katholieke kerk (Clase) is nog maar halverwege haar werk. Dit orgaan, belast door de Katholieke kerk om seksueel misbruik van minderjarigen of kwetsbare meerderjarigen door priesters of religieuzen sinds de jaren 1950 helder te krijgen, brengt in de herfst van 2021 zijn rapport uit, maar denkt nu al te kunnen zeggen dat hierbij ten minste 1500 priesters betrokken zijn. Het aantal slachtoffers moet « enige duizenden » en op zijn minst 3000 zijn, laat Jean-Marc Sauvé, de voorzitter van Clase, weten. Hij maakte op 17 juni voor de eerste keer zijn bevindingen tot dusverre op een persconferentie bekend.

De in juni 2019 gelanceerde oproep van de Clase voor getuigenissen, verlengd tot 31 oktober, heeft al 5300 meldingen opgeleverd. Sommige kunnen eenzelfde slachtoffer betreffen. Van hun kant hebben de seksuele misbruikers in het algemeen meerdere slachtoffers gemaakt. Sommigen hebben « een echt misbruiksysteem gecreëerd » en anderen hebben « verscheidene tientallen kinderen verkracht », preciseerde de vroegere topfunctionaris.

De Clase heeft de ambitie om « op een zo volledig mogelijke manier het misbruik, de slachtoffers en de daders in kaart te brengen ». Maar zij weet dat niet alle slachtoffers zullen getuigen « hetzij omdat er bij hen nog sprake is van te veel lijden, hetzij omdat zij deze bladzijde in hun leven definitief hebben willen omdraaien ». Het kan soms tientallen jaren duren voordat men erover durft te praten. De meerderheid van de betreffende personen zijn op leeftijd. « Twee derde van de gerapporteerde agressies hebben zich afgespeeld in de jaren 1950, 1960 en 1970, » legt Jean-Marc Sauvé uit.

De onderzoekers vervolgen hun onderzoek van de archieven. De inventarisatie van die van de bisdommen en van de congregaties is compleet. Die van justitie loopt nog. De pers draagt ook bij om gevallen op te diepen en deze te vergelijken met de getuigenissen. « Want al heel vroeg hebben wij ons rekenschap gegeven dat er getuigenissen zijn die niet in archieven worden vermeld, en dat er ook archieven zijn waarin geen enkele getuigenis te vinden is. De Clase gaat nog in een twintigtal bisdommen en in een tiental congregaties veldonderzoek doen. »

In een interview op 17 juni in het dagblad « La Croix » heeft Jean-Marc Sauvé, oud-vicevoorzitter van de Franse Raad van State, de aandacht gevestigd op het door volwassenen ondergane misbruik. Hij vertelde dat in 12 tot 13 procent van de gesignaleerde gevallen van seksueel misbruik het daders betreft die « een niet vrijelijk overeengekomen seksuele relatie aangingen », omdat de slachtoffers « in een afhankelijke positie verkeerden door de autoriteit en het overwicht van de dader tijdens een geestelijke begeleiding ». Deze slachtoffers zijn in overgrote meerderheid vrouwen, terwijl de daders voor 62 procent mannen zijn.

De door het episcopaat en de Conferentie van mannelijke en vrouwelijke religieuzen van Frankrijk in november 2018 gecreëerde Clase heeft haar werk hervat dat door de gezondheidscrisis van Covid-19 werd onderbroken. De verdiepte hoorzittingen van slachtoffers zijn halverwege juni weer begonnen in « Île-de-France » (Parijs en omgeving) en in september in de rest van Frankrijk. 150 slachtoffers zijn reeds gehoord. De openbare bijeenkomsten in heel Frankrijk gaan in september weer van start.

Jean-Marc Sauvé zou graag zien dat een soortgelijke inzet niet alleen in de Katholieke kerk maar ook elders op gang gebracht zou worden. « Seksueel misbruik is helaas overal, in gezinnen en families, in het onderwijs en de sportwereld… Het is de hoogste tijd het verborgen gezicht van onze maatschappij te laten zien en recht te doen aan het lijden van kinderen. Het is niet te geloven dat er vandaag de dag voor duizenden, ja zelfs voor tienduizenden personen die in hun jeugd seksueel misbruikt zijn en zich daarover nooit hebben kunnen uiten, geen instantie is die er voor hen is en het voor hen opneemt ».

En die wens wil ik graag onderstrepen!

 

Geschreven op 8 juli 2020