Venezuela: desillusies rond Juan Guaido

Civis Mundi Digitaal #100

door Jan de Boer

Gaat een hoeveelheid van 31 ton goud de politieke balans ten gunste van de leider van de Venezolaanse oppositie, Juan Guaido, laten doorslaan? Niets is minder zeker. Op 2 juli autoriseerde de Britse justitie hem over de goudreserves van Venezuela bij de Bank van Engeland te beschikken, op grond van het motief dat Juan Guaido door de Britse regering als interim-president van Venezuela was erkend. Deze nieuwe overwinning op het internationale politieke toneel staat haaks op het groeiende verlies van vertrouwen in zijn eigen land. Juan Guaido was opgetogen over deze Engelse juridische beslissing en beloofde dat het goud in Londen zou blijven « waar het beschermd is ». In de sociale media beschuldigden de tegenstanders van Guaido hem beslag op het goud te willen leggen.

In januari 2019 juichte een enthousiaste menigte de nieuwe voorzitter van de Nationale Volks- vertegenwoordiging toe toen deze zichzelf als interim-president uitriep en beloofde de « usurpator Nicolas Maduro » te verjagen. Washington, Londen, Parijs en meer dan vijftig andere hoofdsteden erkenden Guaido als interim-president met het motief dat de herverkiezing van Maduro in 2018 vervalst was. De steun van de Verenigde Staten deed aan het succes van de overgang geloven. De recentelijk gepubliceerde « mémoires » van John Bolton, de vroegere raadgever inzake nationale veiligheid van Donald Trump, bewijzen echter dat Washington buitengewoon slecht geïnformeerd was. Er was geen opstand van het leger of van het Venezolaanse volk. Venezuela leeft sindsdien met twee presidenten: één voor de internationale scène, de ander voor het regeren van het land. De Europese landen hebben Guaido erkend zonder evenwel hun diplomatieke relaties met de regering Maduro te verbreken. De waarde van de 31 ton goud in Londen wordt geschat op 1 miljard dollar. De beslissing van de Engelse rechter is een zware tegenvaller voor Maduro en zijn op de rand van de humanitaire afgrond balancerend land.

De Venezolaanse centrale bank heeft bezwaar aangetekend tegen deze beslissing en de Venezolaanse justitie heeft elf arrestatiebevelen afgekondigd wegens « landverraad » tegen medewerkers van Guaido die meewerken aan het « beroven van hun land ». Deze wonen allemaal in het buitenland. Voor de zoveelste keer wordt Juan Guaido door justitie gespaard. De regering van Maduro gokt op de uitputting en vergissingen van de oppositieleider.

Verzwakt door een onduidelijk economisch beleid en oneindig veel corruptie, lijdt Venezuela sinds 2018 onder drastische Amerikaanse sancties. Als je het officiële standpunt gelooft, zijn deze olie-sancties de enige oorzaak van alle ellende in het land. « Zonder noodzakelijkerwijs deze analyse te delen, veroordeelt een grote meerderheid van de Venezolanen deze sancties die de bevolking treffen zonder de macht aan te tasten » zegt mijn internetcontact, de analist Ricardo Sucre. « Het is zeer waarschijnlijk dat deze meerderheid om dezelfde redenen ook de juridische beslissing van Londen veroordeelt ».

Juan Guaido heeft altijd de doeltreffendheid van deze sancties verdedigd. Ricardo Sucre: « Het team van Guaido heeft door te proberen de regering van Maduro van zijn economische bronnen te beroven, de indruk gewekt zich zeer te interesseren voor geld ». En hij herinnert eraan dat « transparantie nooit een sterk punt van de mensen rond Guaido is geweest ». Schandalen hebben elkaar opgevolgd: de opbrengst van het grote concert Venezuela Aid Live georganiseerd in februari 2019 is nooit gepubliceerd, verdenkingen van verduistering van geld circuleren, de premie van 100 dollar recentelijk beloofd aan de Venezolaanse artsen in de strijd tegen het Covid laat nog steeds op zich wachten. Bij de Venezolanen hoor je steeds vaker « Maduro of Guaido, het is één pot nat! » Het geeft het diskrediet van de politieke klasse en de politiek zelf weer. Achtervolgd door de macht kan Guaido moeilijk publieke acties ondernemen, maar hij betaalt nu zijn zelf geproclameerde titel van interim-president en zijn populariteit is bij de bevolking volgens een recente peiling gedaald van 63 procent in januari 2019 naar 25,5 procent op dit moment. Al voor de pandemie werden de oproepen van Guaido om te protesteren niet meer gevolgd.

Ricardo Sucre: « Sinds zij in 2015 de meerderheid verkreeg in de volksvertegenwoordiging, heeft de oppositie de voorkeur gegeven aan een oplossing via opstand om met het « chavisme » af te rekenen ten koste van echt politiek werk. En dat terwijl de meerderheid van de doodarme Venezolanen geen oplossing via geweld wil ». De leiders van de oppositie hebben zich zo van hun basis vervreemd en zij hebben militaire fiasco’s opeen gestapeld, van de poging de grenzen te openen onder het mom van humanitaire hulp in februari 2019 tot aan de recente operatie « Gedeon ». Volgens de Wall Street Journal is het de mentor van Juan Guaido, Leopoldo Lopez, die deze mislukte onwaarschijnlijke poging van de landing van huursoldaten op 3 mei heeft georganiseerd. Juan Guaido heeft er zich gauw publiekelijk van gedistancieerd. Gezien de manœuvres van de « chavisten » heeft Guaido al aangekondigd dat de oppositie niet deel zal nemen aan de parlementsverkiezingen in december die hij kwalificeerde als een « electorale klucht ». Maar hij heeft ook geen enkele andere strategie voorgesteld.

Op 29 juni besloot Nicolas Maduro de Europese ambassadrice in Caracas uit te wijzen om tegen de recente sancties van Brussel tegen hoge functionarissen en Venezolaanse volksvertegenwoordigers te protesteren. Drie dagen later kwam hij op deze beslissing terug en prees de voordelen van « de directe dialoog met de Europeanen » de hemel in. Veel mensen zouden graag zien dat Nicolas Maduro die slechts kan bogen op 13,1 procent aanhang in de publieke opninie, zich ook zo meegaand voor de oppositie in het land zou opstellen.

Venezuela: één grote humanitaire ramp met niet of nauwelijks een betere toekomst in het verschiet … Triest!!

 

Geschreven op 20 juli 2020