Gezondheid

Civis Mundi Digitaal #141

door Jan de Boer

Hoe rijker, hoe meer zieken

Zoals mijn lezers weten, is één van de belangrijkste indicatoren voor economische gezondheid van een land het BBP – het Bruto Binnenlands Product. Sinds lange tijd wordt het BBP ook beschouwd als een indicator voor gezondheid: sinds de industriële revolutie zijn economische groei en de gezondheid van inwoners nauw met elkaar verbonden. Logisch, want hoe rijker en technologisch ontwikkeld een land is, hoe meer zijn inwoners a priori gemakkelijk toegang hebben tot zorg, diensten en tot medische middelen die hen in staat stellen langer en met een betere gezondheid te leven.

Maar deze correlatie is ineen aan het storten, of zelfs aan het omkeren. Verscheidene economen, waaronder Richard Easterlin, hadden al opgemerkt dat wanneer een bepaald inkomensniveau per inwoner gepasseerd wordt, er geen samenhang meer bestaat tussen rijkdom en welzijn, en dat het gevoel van « geluk » zelfs vermindert op het tempo van de werkelijke economische groei van een land.

Het lijkt erop dat dezelfde dissociatie, om niet te zeggen dezelfde negatieve associatie, zich vandaag de dag in het domein van de volksgezondheid afspeelt: de rijkste landen zijn die waarin hun inwoners steeds minder gezond zijn. Waar er in de minst ontwikkelde landen nog altijd plagen als malaria bestaan, zijn het in de meest rijke landen « beschavingsziekten » als obesitas, suikerziekte en kanker die steeds verder toenemen. Vandaag de dag is bijvoorbeeld een derde van de bevolking in 22 Amerikaanse staten zwaarlijvig, met alle gezondheidsrisico’s van dien.

Deze steeds verslechterende gezondheid treft alle zowel rijke als arme volksklassen. Zij is objectief, net zo objectief als het BBP. Zij leert ons dat de economische groei van een land vandaag de dag een niet te betwisten teken geworden is van de slechte gezondheid van zijn inwoners.

Nu de rijkste burgers niet meer zonder medische controles kunnen, is deze verontrustende tendens op zijn minst een waarschuwing: in rijke landen kan niemand, rijk of arm, aan de consequenties van verslechterende milieufactoren – vervuiling van grond, lucht en water – ontsnappen. Hierbij laat ik de door de voedsel- en medische industrie veroorzaakte vergiftiging maar even buiten beschouwing.

Mijn conclusie: te grote rijkdom brengt geen geluk voort, doet veel mensen verarmen en garandeert zelfs geen gezondheid meer.

 

Geschreven in december 2023