Radicale vrijheid; Sartre's levensvisie, dichterlijke reflecties

Civis Mundi Digitaal #142

door Piet Ransijn

https://www.filosofie.nl/historisch-profiel-sartres-kronkelwegen-van-de-vrijheid/

 

Radicale vrijheid            2024 01 08 N a v Simon Gusman, Diep van binnen. De mens volgens Sartre

 

Hij had een formidabel intellect

Heeft oude filosofen op hun plek gezet’

Tegelijk was hij een gelovige en heel naïef*       *Volgens Olivier Todd (1983)

Hij nam de revolutie en geweld voor lief

 

In een lege wereld zonder zin

hield hij niettemin de moed erin

We moeten zelf in onze levenstaken

een eigen schepping van ons leven maken

 

Een ieder kiest een vrij project

waarin hij zelf een zin ontdekt

Een mens heeft altijd iets te kiezen

Kan niet zijn vrije wil verliezen

 

In zijn denken en bewustzijn

kan een mens in hoge mate vrij zijn

Kan zelf zijn leven dan naar beste weten

vormen binnen zijn omstandigheden

 

De omgeving vormt ons leven

naar ons eigenmachtig streven

Ieder mens is een project

Heeft zijn eigen intellect

 

En een vrij en autonoom bewustzijn

waarvan wijzelf de eigenaar zijn

Wij ontwerpen zelf ons leven

in een zelfgekozen streven

 

De omgeving en omstandigheden

in het verleden zijn geen reden

om niet zelf ons eigen leven

de gewenste vorm te geven

 

Beperkingen ten spijt

en ook in oorlogstijd

blijft een radicale vrijheid

in ons denken een gegevenheid

 

 

 

Sartres levenvisie          2024 01 11

 

Het ik is een ding

tegenover de omgeving

Bewustzijn is een leeg gegeven

Mensen staan elkaar naar het leven

 

De anderen zijn een hel

En een God is niet in tel

als een niet bestaand gegeven

dat bedacht is in het verleden

 

Er is geen diepere zin in het leven

en geen hoger doel om na te streven

anders dan wat wij er zelf van maken

met projecetn en gekozen levenstaken

Ieder leven neemt zo zijn beloop

in een universum zonder hoop

Zonder doel en zonder zin

Ieder mens kiest zelf zijn doel daarin

 

Een relatie kun je beter mijden

Vrouwen zijn om te verleiden

Iedere vrouw is een project

zolang zij ons nog trekt

 

Anderen zijn geen doel op zich

Wij zijn niemand iets verplicht

en bepalen zelf ons leven

door projecten vorm te geven

 

Het leven is van diepere zin ontbloot

en het eindigt altijd met de dood

Al onze  projecten zijn dan tevergeefs

Tenzij iemand er nog iets aan heeft